{
    "livre": "matthieu",
    "chapitre": 13,
    "versets": [
        {
            "numero": 1,
            "texte": "Yesu ké go' kwíle, le é lo' yalái kɔ̀ɔ̀yí kpúnglé kwɛngdo láà à gi, ke è Aatana-à liangzɛ bhaamɛ̀ɛ̀bò nɛ̀ bhi le."
        },
        {
            "numero": 2,
            "texte": "Bhaamɛ̀ɛ̀bò' wó nu' kɔnɔi à zì bhi, wó nuu kpáa suu' gá é, é dàà góló' gi, le é lo' yalái à gi yí tà, ke bhaamɛ̀ɛ̀ tìngtíng láà wo baan yí kpúnglé le."
        },
        {
            "numero": 3,
            "texte": "E mɔ' gieà àng nɛ̀ wún pé bɛ́ɛ́á, ke e pian káán-ii àng nɛ̀ ziàn. É nuu liangzɛà àng nɛ̀ kwɛi, le é wɩɩ' ye: É nuu kwɛnggei, mɛngge ké wala', le é lo' mini bɔi e pé boi le."
        },
        {
            "numero": 4,
            "texte": "É nuu mini wɛin-à bʋʋ pé téei, à wɛ́ɛ́ kemò ké dala' zaaɛ́ɛ́ lé, le maabò' nu', le wó àle bhɛlɛ' le."
        },
        {
            "numero": 5,
            "texte": "À wɛ́ɛ́ kemò ké zí dala' gwɛɛ́ɛ́ lé, ke sɛ́ɛ́ àa bhi wɛ̀sɛ, le àngle wó goo' pálé sɛ́ɛ́ àa nuu' wo' bhi wɛ̀sɛ láà à-wùn gi le."
        },
        {
            "numero": 6,
            "texte": "Kɛ́ yáán' bo' wolo-le woá, ke è yúá à bhà, le à goo tó' ga' à sɩ́ɩ gie-lèè àa nuu' wo' bhi láà à-wùn gi le."
        },
        {
            "numero": 7,
            "texte": "À wɛ́ɛ́ kemò ké zí dala' bɩ̂ɩ lùùlɛɛyè gi, le bɩ̂ɩ láà é tolo' váánlé, le é mini láà à tó bhɛlɛ' le."
        },
        {
            "numero": 8,
            "texte": "Kɛ́ mini' wó à wɛin' láà, à wɛ́ɛ́ kemò ké zízí daa' sɛ́ɛ́ sɛ̀ bhà, le àle' sɛɛ' le. À taan téei' bhɔ', à goo kemò wɛ́ɛ́ ké nuu à zɔ̀ bhà kàindini, le à kemò pe' nuu kuà-saado, le à kemò pe' nuu kuà-yaka le."
        },
        {
            "numero": 9,
            "texte": "Yesu' bo' à peá kwɛi, le é wɩɩ' ye: Wún gima-tòlòkwɛ́- tóà mɛ̂ɛ' à wun bhà, è à ma. Yesu liangzɛ̀ pian gi gɛɛn (Maki 4:10-12; Luki 8:9-10)"
        },
        {
            "numero": 10,
            "texte": "Abhà kàlengbò' yɔ̀n- à gi àlei, le wó wɩɩ' à nɛ̀ wo: Mɛɛ kɛɛ le i liang tó zɛ bhaamɛ̀ɛ̀bò nɛ̀ pian káányèa ziàn kwɛi le?"
        },
        {
            "numero": 11,
            "texte": "Le Yesu' à yoobɔ' àng gɔ̀n ye: Pɔɔn- à kɛɛ ke an pian kaan kwɛi láà, àle ye: gwilinɛnɛ̀' è go lɔngwɛ́ɛ́ gi, ke à gi-wùn sɛ̀' nuu bànàkpɔ́yèa Aatana zʋʋ pé, ke mɛngge àa à dɔn láà, è à tàpólóyèa kale ka nɛ̀ le. Kɛ́ àa sée à tàpólóyèa bhaamɛ̀ɛ̀ tó-le nɛ̀."
        },
        {
            "numero": 12,
            "texte": "Atoosiwo pɔɔn' mɛ̂ɛ ye' à gɔ̀n, wò àle-mɛ̀ɛ̀ tàkpɔ́à le. Kɛ́ pɔngge àa mɛ̂ɛ ye' à gɔ̀n, à pɩ́ɩ́nɛ́ ye lefienɛ́' è tóà à tà láà, wò à tó sí' woà à-mɛ̀ɛ̀ gɔ̀n le."
        },
        {
            "numero": 13,
            "texte": "Sée mɛ̂ɛbò láà àng yánwɛ́ɛ́ ké bhi, kɛ́ wàa lee ye, le àng tólókwɛ́' bhi le, kɛ́ wàa wún ma. Sée wàa wún zíà dɔn. Pɔɔn- à kɛɛ ke an liang tó zɛ àng nɛ̀ pian gi kwɛi, àle lɛ́ɛ."
        },
        {
            "numero": 14,
            "texte": "Sée an à pè' kwɛi, ke Ezai' Aatana wʋʋ do' à léban' fɔ́ɔ́lé lii, àle à pe gi-wùn kɛɛ-kɔ̀ɔ̀a le. Atoosiwo Ezai ké wɩɩ' Aatana wʋʋá ye: Ká n wʋʋ maà kpákpálé, kɛ́ káá à gimaii. Ká lɛgaaà zuuule, kɛ́ káá lee yeii."
        },
        {
            "numero": 15,
            "texte": "Pɔɔn- à kɛɛ ke an liangzɛ àng nɛ̀ kwɛi láà, àle ye: Ang zowɛ́ɛ́ tó' tó tílíkpátìlìkpàa. Wa wo tóló lé-tɩ̀ɩ̀ gbaan, ke àng tólókwɛ́ òo nù wún ma. Wa wo yán léta, ke àng yánwɛ́ɛ́ òo nù lee ye, é kɛ̂ɛ kwɛi ke wòo nù wún gima wo zowɛ́ɛ́ pé. Kɛ́ àle tó- kɛ̀ɛ̀ kwɛi ke àng zowɛ́ɛ́ òo nù seelá' wo n pé, ke mɔɔ nù àng tó bhiá le."
        },
        {
            "numero": 16,
            "texte": "Kɛ́ kale ka pe ké sɛ̀a, atoosiwo ka yánwɛ́ɛ́ ké lee ye, le ka tólókwɛ́- wún ma le."
        },
        {
            "numero": 17,
            "texte": "Án à zɛ ka nɛ̀ sii leng tà ma: wúnbò' ká à kɛɛ-lèè yeii é, Aatana wʋʋ léban-mɛ̀ɛ̀bò ni à zòàwùn kɛɛ-mɛ̀ɛ̀bò' nuu lii láà àng kpe tó ké nuu wo yáánpà à bhà-lèè guoà, kɛ́ wòo nù à-lèè ye. Le ká wʋʋ' à maii é, wó zí nuu à ma-lèè guoà, kɛ́ le wòo nù à ma le. Mini bɔ-piàn zíà (Maki 4:13-20; Luki 8:11-15)"
        },
        {
            "numero": 18,
            "texte": "Kale kà ka tóló dɔ, ke ká mini bɔ-piàn láà à zíà ma tò."
        },
        {
            "numero": 19,
            "texte": "Gwilinɛnɛ̀' è go lɔngwɛ́ɛ́ gi láà, mɛ̂ɛ' è à-wùn ma e tólókwɛ́ doá, kɛ́ ke àa à gima e zowɛ́ɛ́ pé-le bhà láà, à-mɛ̀ɛ̀ lébhà ké ye miniwɛ́ɛ́' wɛin' zaaɛ́ɛ́ lé láà à nɛ̀. Gɔɔ̀yóo- nù', le wʋʋ ye' daa' à-mɛ̀ɛ̀ zowɛ́ɛ́ pé láà, è à tó go bhi le."
        },
        {
            "numero": 20,
            "texte": "Mɛ̂ɛ ye' à pe- to ye miniwɛ́ɛ́ dàà gwɛɛ́ɛ́ lé-yè nɛ̀ láà, àle-mɛ̀ɛ̀- bò' Aatana wʋʋ maá, e to sáabhi le è wɩɩ à-wùn bhà sóósíá le."
        },
        {
            "numero": 21,
            "texte": "Kɛ́ à zi àa tó zinnáyèa à-mɛ̀ɛ̀ zowɛ́ɛ́ pé, le àa wúnngdo gbaakún le. A-wùn gi, wún kpókpó ni mɛ̂ɛ wɛ̀ikɛ̀ɛ̀woyè do-le ke' tuàn zin-à à-mɛ̀ɛ̀ bhà Aatana wʋʋ-wùn gi laá, è tó' wo, le à yáin- ga, le è to le è gɛɛn go à gi le."
        },
        {
            "numero": 22,
            "texte": "Mɛ̂ɛ ye' à pe- to zí ye lùùlɛɛ gi-mìnìwɛ́ɛ́ nɛ̀ láà, e Aatana wʋʋ-le ma kwɛi, kɛ́ e to yaa kpunglà zé-wùnbò-zʋ̀ʋ̀gɔ̀ɔ̀n tà, le wélé-wùn- à-mɛ̀ɛ̀ wunbílí gisie, le é Aatana wʋʋ' ma' láà, à tó- yɛnna à zowɛ́ɛ́ pé, le à tɔnɔ àa tó le."
        },
        {
            "numero": 23,
            "texte": "Kɛ́ mɛ̂ɛ ye' à pe- to ye sɛ́ɛ́ sɛ̀ bhà-mìnìwɛ́ɛ́ nɛ̀ láà, àle e tóló dɔ Aatana wʋʋ bhà, le è à gima le. À-mɛ̀ɛ̀ ké tɔnɔ kɛɛ ye mini' è sɛɛ, ke à zɔ̀ do pe wɛ́ɛ́- to kàindini, ke à ke pe- to kuà-saado, ke à bhɛ́i ke pe- to zí kuà-yaka láà à nɛ̀. Dɛ̂ɛn goo-piàn"
        },
        {
            "numero": 24,
            "texte": "É go' bhi, Yesu ké zí pian bhɛ́i ke kaan' bhaamɛ̀ɛ̀bò' nuu banyèa ké tà à lià bhi láà àng nɛ̀, le é wɩɩ' ye: Gwilinɛnɛ̀' è go lɔngwɛ́ɛ́ gi láà, à lébhà- ye mɛngge' é sìnmaa-kɩ̀ɩ̀ kɛɛ' e pé boi láà àleà wún nɛ̀ le."
        },
        {
            "numero": 25,
            "texte": "Mɛ̂ɛ láà é bo' mini bɔá, le à sàn' nuu mɛ̂ɛ' à bhà láà, é nu' gbɛi do ke gi, ke bhaamɛ̀ɛ̀ tó ké yizɛii, le é dɛ̂ɛn-wɛ́ɛ́ wɛin' mini bɔ́n láà à gi, le é e pe ló wo' le."
        },
        {
            "numero": 26,
            "texte": "Mini' goo', le à goo' tolo', le é wolo' à tà, le dɛ̂ɛn leng' zí goo', le à goo' tolo', le é zí wolo' à tà kɔɔ do láà à gi le."
        },
        {
            "numero": 27,
            "texte": "Kɛ́ le bʋʋnɛà gùábò' lo' à bhàgilawoi wo: Gwilinɛ, yóó sìnmaa sɛ̀-le bɔ i pé boi poo è? Le à-kɔ̀ɔ̀- lɔ tò, le bɩ̂ɩ yóo' bhɔyèa bhi kwɛi le?"
        },
        {
            "numero": 28,
            "texte": "Wó à pe' kwɛi, le bʋʋnɛ' à yoobɔ' àng gɔ̀n ye: Án mɛ̂ɛbò' àng yáòa láà, àngle ke' bhɔyèa lɛ́ɛ. Le wo: È sɛ̀ɛ̀' i nɛ̀, kó lóà mini láà à gizɛi, le ko bɩ̂ɩ yóo láà à tó wolo le."
        },
        {
            "numero": 29,
            "texte": "Le ye: Ááo. Mɔ́ɔ́ wɩ́ɩ́ à bhà. Atoosiwo ká dɛ̂ɛn láà à woloà téei, ká nuà mini goo woloi ka tíibhà."
        },
        {
            "numero": 30,
            "texte": "Wánglafila, kà à tó bhi kwɛi, ke à tó- tolo kiá, ke mini káán bha' bhɔ. Ale- bò' bhɔá, án à peà mini káán-mɛ̀ɛ̀bò nɛ̀ ma: wò lò', wò dɛ̂ɛn láà à tó wolo, ke wò à kélé yele, ke è nù dɔ pailé. Kɛ́ wò bò', wò mini-le ban kónglai. Seneve-wɛ́ɛ́-piàn (Maki 4:30-32; Luki 13:18-19)"
        },
        {
            "numero": 31,
            "texte": "É go' bhi, le Yesu' zí pian ke kaan' mɛ̂ɛ' wó nuu banyèa ké tà bhi láà àng nɛ̀ ye: Gwilinɛnɛ̀' è go lɔngwɛ́ɛ́ gi láà, à lébhà ké zí ye ta-pɔ̀ɔ̀n ke' wò à lee wo Seneve láà à wɛ́ɛ́ nɛ̀. Mɛngge' nuu bhi, e Seneve-wɛ́ɛ́ láà à si', le é lo' à wɛin-i e pé boi le. Sée Seneve-wɛ́ɛ́ láà àle ta-pɔ̀ɔ̀n-wɛ́ɛ́ tó páipái pɩ́ɩ́nɛ́yèa le."
        },
        {
            "numero": 32,
            "texte": "Kɛ́ è bò' gooá, àle-yìlì- to zí ta-pɔ̀ɔ̀n tó páipái kpáèa le. E to yílí kpáaá, le maabò- nu kwêe dɔi à-yìlì gi le. Sɛ́kɛ dàà búlù bhà-piàn (Luki 13:20-21)"
        },
        {
            "numero": 33,
            "texte": "É go' à ye láà à gi, le Yesu' pian ke kaan' zízí àng nɛ̀ ye: Gwilinɛnɛ̀' è go lɔngwɛ́ɛ́ gi láà, à lébhà ké zí ye kwíbòà sɛ́kɛ nɛ̀. Nɔ́ngbò- à dɛ́idɛ̀inɛ́ ke' si, le wò à kaan búlù bii kílo kuà-piilɛ-ni-wɛ́ɛ́-soluá, le sɛ́kɛ biinɛ́' wó à daa' à gi láà, è à kɔɔn tó fɔu, le è to kpáaá le. Yesu-à pian káán-kɔ̀ɔ̀ (Maki 4:33-34)"
        },
        {
            "numero": 34,
            "texte": "Yesu' nùù wúnbò láà à tó peà bhaamɛ̀ɛ̀bò nɛ̀ pian gi' wo le. Yàa nuu liangzɛà àng nɛ̀ bhiábhiá, ke àa pian káányèa."
        },
        {
            "numero": 35,
            "texte": "É nùù à kɛɛà kwɛi, ke Aatana wʋʋ léban-mɛ̀ɛ̀ do ke' wʋʋ' pe' fɔ́ɔ́lé lii láà, àle gi-wùn- nù kɛɛ le. Atoosiwo mɛ̂ɛ láà e wɩɩ' Aatana wʋʋá ye: An liangzɛà bhaamɛ̀ɛ̀bò nɛ̀ pian káányè' gá le. An à kɛɛà kwɛi' wo, le wúnbò' é daa' bànàkpɔ́yèa lúyáán zigó téei lii, ke ya zin nàa tenglé bhà láà, an à tó tàpolo àng nɛ̀ le. Dɛ̂ɛn goo-piàn zíà"
        },
        {
            "numero": 36,
            "texte": "Yesu' bo' pianbò láà à káán-á kwɛi, le é bhaamɛ̀ɛ̀ tìngtíng láà àng to' bhi, le é lo' gbúnng gi le. Wó waa' bhi, le àbhà kàlengbò' yɔn' à gi, le wó wɩɩ' à nɛ̀ wo: Dɛ̂ɛn bhɔ̀ boi-piàn' í à kaan' láà, bhè dɔ gbáágbààa ke í à zíà pe ko nɛ̀."
        },
        {
            "numero": 37,
            "texte": "Wó à pe' kwɛi, le Yesu' à yoobɔ' àng gɔ̀n ye: Bʋʋnɛ' é mini bɔ' láà, àle nle bhaamɛ̀ɛ̀ gbe n gá,"
        },
        {
            "numero": 38,
            "texte": "-39 le lúyáán tà-lèè tò kwɛiyè tó' nbhà boi-lèèa le. È gò' bhi, mɛ̂ɛ' wò dɔ̀lèè yeà gwilinɛnɛ̀' è go lɔngwɛ́ɛ́ gi à bhà láà, àngle wó ye boi-mìnì nɛ̀ le. Bʋʋnɛ sàn' nuu mɛ̂ɛ' à kɛɛà láà, àle gɔɔ̀yóoá, le gɔɔ̀yóo pe gi-mɛ̀ɛ̀bò' ye é dɛ̂ɛn-wɛ́ɛ́' wɛin' mini gi láà à nɛ̀ le. Mini káán bha láà àle lúyáán léyaaléá le. È gò' àle gi, mini káán-mɛ̀ɛ̀bò láà àngle wó Aatana-à kɩ́ɩ́labòa le."
        },
        {
            "numero": 40,
            "texte": "Wò dɛ̂ɛn wolo, ke wò à dɔ pailé kɔɔ do' gi láà, àle woà lúyáán léyaalé le."
        },
        {
            "numero": 41,
            "texte": "Lúyáán léyaa-kwèèi láà è bhɔ̀', nle bhaamɛ̀ɛ̀ gbe án nbhà kɩ́ɩ́labò bɔà, le mɛ̂ɛ' wó Aatana-à gwilinɛnɛ̀-zàà tà, kɛ́ ke wò to wo bhámò gò zaa gi-mɛ̀ɛ̀a, ɛ́ɛ́n ke wò wúnyóo kɛɛ láà, wò àng tó si,"
        },
        {
            "numero": 42,
            "texte": "le wò àng bili pailé le. Wò wɛ̀i-wòsíà bhi' wo, le wò wo sóólébhɛlɛ keléékeléélé le."
        },
        {
            "numero": 43,
            "texte": "Kɛ́ mɛ̂ɛ yemò' wó Aatana zòà-zàà tà tɩnggbɩɩle láà, àngle zán ké bhɔà ye yáán zán nɛ̀ àng nɛ Aatana-à gwilinɛnɛ̀ yàà à bhà-kwèè láà à gi. Wún gima-tòlòkwɛ́- tóà mɛ̂ɛ' à wun bhà laá, è à ma. Sánng kpùlù-piàn"
        },
        {
            "numero": 44,
            "texte": "Gwilinɛnɛ̀' è go lɔngwɛ́ɛ́ gi láà, à lébhà ké zí ye sánng kpùlù ke' é nuu bànàkpɔ́yèa bʋʋ ke gi à-wùn nɛ̀. Mɛngge láà é waa' bhi ke è à ye, le é lɛ́wɛ́ bhuo' à tà sɛ́iinlé lɛngdo láà à gi le. Pɔɔn láà à ye-wùn lí' sɛɛ suu' wo' à gi é, à sínma àa nuu bhe. Ale kɛɛ le é wala', le é lo' e kwenglé-pɔ̀ɔ̀n tó páipái lóódɔi, le é nu', le é bʋʋ láà à lɔ' le. Kánnggwɛɛ púú-piàn"
        },
        {
            "numero": 45,
            "texte": "Gwilinɛnɛ̀' è go lɔngwɛ́ɛ́ gi láà, à lébhà ké zí ye lóódɔ-mɛ̀ɛ̀' è kánnggwɛɛ púú guo láà àbhà wún nɛ̀."
        },
        {
            "numero": 46,
            "texte": "E à tiàànle ke ye', le é e kwenglé-pɔ̀ɔ̀n tó lóódɔ', le é lo' à ye láà à lɔ́i à sɔ̀ɔ́n-á le. Song bili-piàn"
        },
        {
            "numero": 47,
            "texte": "Gwilinɛnɛ̀' è go lɔngwɛ́ɛ́ gi láà, à lébhà ké zí ye song' wò à bili yí bhà, ke vé suu tó páipái- daa à gi láà à nɛ̀."
        },
        {
            "numero": 48,
            "texte": "È pà', à bili-mɛ̀ɛ̀bò ké à gbie, le wò sɔn nàa à gá yí kpúnglé, le wò vé woo à gi le. Wò à sɛ̀sɛ̀bò zɛ̀' à gi, le wò à ban kpéle gi, le à paán ye' à zìnlé-bhɔ̀lɔ̀ àa bhe láà, wò à wɛin yí bhà le."
        },
        {
            "numero": 49,
            "texte": "Lúyáán léyaalé- bhɔ̀', è tóà zí kɔɔ do láà àle gi le. Aatana-à kɩ́ɩ́labò ké nuà, le wò wúnyóo kɛɛ-mɛ̀ɛ̀bò ni wúnsɛ̀ kɛɛ-mɛ̀ɛ̀bò kaan ké bhà,"
        },
        {
            "numero": 50,
            "texte": "le wò wúnyóo kɛɛ-mɛ̀ɛ̀bò bili pailé le. Bhaamɛ̀ɛ̀bò- wɛ̀i-wòsíà bhi' wo, le wò wo sóólébhɛlɛ keléékeléélé le. Tɔ́ng dɔ-mɛ̀ɛ̀' è lɔngwɛ́ɛ́ gi-gwìlìnɛnɛ̀-wùn dɔn"
        },
        {
            "numero": 51,
            "texte": "Yesu' bo' pianbò láà à tó káán-á kwɛi, le é ebhà kàlengbò bhàgilawo' ye: Ká à ye láà àle tó gimayèa è? Le wo: Iin, Gwilinɛ Kpáa."
        },
        {
            "numero": 52,
            "texte": "Wó à pe' kwɛi, le Yesu' wɩɩ' àng nɛ̀ ye: Le àle' kwɛi laá, ke Aatana-à sɛ́ikwɛ́ dɔn-mɛ̀ɛ̀ ye' è àbhà gwilinɛnɛ̀-wùn dɔn, àle-mɛ̀ɛ̀ lébhà' ye kwíinɛ' è pɔɔn dɛ́dɛɛbò ni pɔɔn zìzììbò si ebhà wélé gi, ke è à gulu bhaamɛ̀ɛ̀bò tà ziàn láà à nɛ̀ le. Yesu wàà Nazalɛti-yè (Maki 6:1-6; Luki 4:16-30)"
        },
        {
            "numero": 53,
            "texte": "Yesu' bo' pianbò láà à tó káán-á kwɛi, le é wala',"
        },
        {
            "numero": 54,
            "texte": "le é lo' woó péele le. É waa' bhi, le é sɔɔ' Aatana-kwìle, le é gbaan' bhaamɛ̀ɛ̀bò dɔɔà bhi le. É nuu liang' zɛà láà, à-mài ké bhi-mɛ̀ɛ̀bò tó ni', le wó nuu wɩ́ɩ́à wo: È gò nà e pe wúndɔnyè ni sɔ́n-wùn kɛɛyèbò é àleá mɛ́ɛ́' wo kwɛi le?"
        },
        {
            "numero": 55,
            "texte": "Yàa yílí yán-mɛ̀ɛ̀' nuu poo àle gbeá è? Wàa à laú-le lee Mali poo è? Le à lɔ́ɔ̀-miɔnbò-le wàa Zaki ni Zozɛfu ni Simon ni Zude-nùa zí è?"
        },
        {
            "numero": 56,
            "texte": "Le à lɔ́ɔ̀-loòbò tó páipái wàa ziàn koó péng zé è? È tò' kwɛi la ò, ke àle- gò nà e pe sɔ́nnɛ̀ kpáa láà àleá mɛ́ɛ́' wo kwɛi le?"
        },
        {
            "numero": 57,
            "texte": "Wúnbò láà àle nuu ye àng gɛɛnlé màà à bhà-gwɛ̀ɛ̀ nɛ̀, le wàa nuu wɩ́ɩ́à Yesu-wùn bhà le. Kɛ́ wó à pe' wo' kwɛi láà, le Yesu' pian kaan' àng nɛ̀ ye: Mɛngge àa bhɛɛ yaa Aatana wʋʋ léban-mɛ̀ɛ̀-le ke bhà woó pée, le wàa zí bhɛɛ yaa à bhà à pé kwíle leng bhà le."
        },
        {
            "numero": 58,
            "texte": "À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, Yesu òo nù sɔ́n bɛ́ɛ́ kɛɛ bhi àngbhà wún gbègóyè láà à-wùn gi."
        }
    ]
}